Այսօր՝ 2019-11-12 | RSS | FACEBOOK

Իրանում արգելվել է թուրք գրող Էլիֆ Շաֆաքի գրքի վաճառքը Անձնական երաշխավորմամբ Արսեն Բաբայանը չի կալանավորվի Նույնը Արարատյան բակալավրիատի դեպքում էր, որ այդպես էլ չհասկացանք քրեական պատմություն կա՞ր, թե՞ ոչ, ինչ-որ ջղագրգիռ քայլեր եղան եկեղեցականների դեմ. Արտակ Կիրակոսյան «Հայոց եկեղեցու պատմության» փոխարեն, իբրև փոխզիջումային տարբերակ, կառաջարկվի դպրոցներում անցնել «Կրոնի պատմություն» առարկան. «Փաստ» Միջնորդ եռանախագահողներն ակտիվացել են․ որն էր Լավրովի ուշագրավ հայտարարության տողատակը. «Ժողովուրդ» Փորձագիտական շրջանակները Լավրովի այցից հետո հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման նոր մոտեցումներ են շրջանառության մեջ դնում. «Փաստ» «Գելլափի» Համաշխարհային զգացմունքների զեկույցում աշխարհի 143 երկրից զայրույթի ամենաբարձր ցուցանիշը գրանցվել է ՀՀ-ում. լուրջ ազդանշան իշխանության համար. «Փաստ» Վարչապետը հրահանգել է պաշտոնյաներին Ամանորը նշել Հայաստանում. «Հրապարակ» Lոս Անջելեսում Փաշինյանի հանդիպման ժամանակ ամերիկահայ գործարարների մի մասը լքել է դահլիճը. «Իրատես» Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի անդամներ են ընտրելու Երբեք մի ասեք, թե ժողովուրդը չի սխալվում. Շարմազանով Մեկուկես տարում իշխանությունն օր օրի ինքնապարփակվեց ու հեռացավ իրականությունից՝ իրեն համարելով մրցակցությունից վեր. «Իրատես» Օպտիմալացման քողի ներքո կառավարությունն ուռճացնում է պետական ապարատը. 534 նոր հաստիք. «Փաստ» ԵԱՏՄ-ից ճոխ նվիրատվությունը փոխվարչապետը «քոռ ու փուչ է» արել. «168 ժամ» Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը մասնակցել է Էմանուել Մակրոնի անունից տրված պաշտոնական ընդունելությանը Նախկինների լռությունը գնահատում են, այ քննադատությունը՝ չեն ներում ՀՊՏՀ ուսանողները պաշտոնական նամակով դիմել են 132 պատգամավորներից 131-ին և նրանց ուղարկել Դ. Գալոյանի արտագրությունների օրինակներ Սիրիայում հայ քահանա են սպանել. տեսանյութ. Regionmonitor Ռուս մասնագետների մուտքը Հայաստանի կենսաբանական լաբորատորիաների տարածք. ե՞րբ և ինչպե՞ս Ավանդաբար՝ ասելով ոչինչ. Փաշինյանն ու Լավրովն անդրադարձել են Արցախի հարցի կարգավորման գործընթացին
Կուբայից շուրջ 16 տրանսգենդերներ է մուտք գործել Հայաստան, որոնցից 14-ը վարակված են ՁԻԱՀ-ով․ Նարեկ Մալյան (տեսանյութ) Ավիատոմսեր գնելու ԱԺ անթափանց, անաուդիտ մեխանիզմը 15 ոսկե, 17 արծաթե և 2 բրոնզե մեդալ. երբ գորգին 8-13 տարեկաններն են Սևանա լիճ ավելի քան 2 միլիարդ դրամ պետական միջոց են «լցրել ջուրը». որտե՞ղ է մանրաձուկը և ովքե՞ր էր մեղավորները 22 մարզիկ, 7 Եվրոպայի չեմպիոն՝ ավանդական կարատեի առաջնությունում Ֆելիքս Ցոլակյանը ներայացնում է իր հրաժարակա՞նը Բացառիկ տեսանյութ. «Օպելը» դիտավորյալ բախվում է զինակոչիկներին ուղեկցող ՃՈ ավտոմեքենային, վերջինս գլորվում է ձորը. տեսանյութ Թուրք զինվորները նկարահանել են, թե ինչպես են Սիրիայի հյուսիսում սպանում քրդերին (տեսանյութ) Պատկերասրահից 32 վայրկյանում գողացել են Դալիի կտավը Հայաստանի քրդական համայնքի ներկայացուցիչները նամակ հանձնեցին ԱՄՆ դեսպանատանը Այլևս չեմ կարող հանդուրժել դիլետանտիզմն ու կոռումպացվածության հասնող թայֆայականությունը. կադաստրի կոմիտեի ղեկավարի՝ պաշտոնից ազատվելու դիմումի պատճառները Պետք է կանխենք Հայաստան-Արցախ հարաբերությունների սրումը. Կիրո Մանոյանը՝ Վիտալի Բալասանյանի մասին Իրական ապակենտրոնացո՞ւմ, թե՞ ինքնանպատակ քայլ, կամ хотели лучше, получилось как всегда….. «Մի քիչ պերեդոզ էր». Հարցազրույցից հետո ո՛չ Բակոն, ո՛չ Սերժը Բալասանյանին այլեւս չեն զանգում. «Հրապարակ» Որտեղի՞ց կամ ո՞վ է վարչապետին վիճակագրություն հրամցնում Արմեն Գյուլբուդաղյանցը հրաժարական է ներկայացրել Արցախի ԱԺ նախագահը հյուրընկալել է Էլենի Թեոխարուսին. Քննարկել են Արցախի խնդրի ներկա փուլը Շախմատի պատանիների աշխարհի ջավախքցի չեմպիոնը Ֆինլանդիա - Հայաստան հանդիպումը կսպասարկի իսպանական մրցավարական անձնակազմը Կարեն Գրիգորյանը` Պորտուգալիայի միջազգային մրցաշարի հաղթող
2018-03-27 11:45:06 2018-02-17 11:45:51 2017-10-20 12:23:59 2018-03-16 10:48:17 2019-01-16 10:09:19 2017-09-02 12:20:34 2019-10-23 09:27:15 2018-03-30 10:23:07 2019-01-10 17:41:48 2019-11-07 11:11:17 2018-06-05 11:55:11 2019-11-08 11:02:08

Ավիատոմսեր գնելու ԱԺ անթափանց, անաուդիտ մեխանիզմը

 

Հայաստանում պետական մարմինների գործուղումների, դրանց համար ծախսվող միջոցների նպատակահարմարության, որքան լինելու, ինչպես տնօրինվելու հարցերը ժամանակ առ ժամանակ մեջտեղ են գալիս, մի կարճ ժամանակ դառնում քննարկման ու շահարկումների առարկա, հետո արագորեն մոռացվում։ Ավիատոմսերը, բիզնես դասի տոմսերի, ԽԾԲ կապերով բնորոշվող գործակալությունների ու անհասկանալի գնումների առումով այս դաշտը կիսամութ անտառի են վերածել։

Դեռևս 2017թ.-ին կառավարությունը որոշում կայացրեց կանոնակարգել ավիատոմսերի գնումների գործընթացները՝ փորձելով լուծել հետևյալ խնդիրները․

  • բոլոր այդ գնումները համապատասխանացնել «Գնումների մասին» օրենքի տառին ու տրամաբանության,
  • ապահովել բյուջետային ծախսերի խնայողությունը,
  • բարձրացնել համապատասխան կառույցների ղեկավարների անձնական պատասխանատվությունը,
  • ապահովել այդ գործընթացների թափանցիկությունը,
  • հնարավորին կրճատել ավիատոմսերի միջին գները` վերահսկելով ավիատոմսի «ինքնարժեքը»։

Դրա համար կառավարությունը իրականացրեց մի քանի կոնկրետ քայլեր.

  • ձևավորեց էլեկտրոնային հարթակ (https://www.govtravel.am), որը միտված է ապահովելու ավիատոմսերի առաջնային շուկայի առաջարկները (այլ կերպ ասած` ավիատոմսերը տրամադրել ինքնարժեքով),
  • ապահովեց տեղեկատվական հարթակ, որտեղ ամեն ամիս պետք է հրապարակվեն տեղեկություններ պետության միջոցներով գնված բոլոր ավիատոմսերի մասին,
  • վերապահեց այդ հարթակի ապահովման գործընթացը իր կողմից վերահսկելի կառույցին:

Այդուհանդերձ, պահպանված են վերահսկողության ավանդական եղանակները, ինչպես նաև ավիատոմսերի ձեռքբերման գործընթացների աուդիտի անցկացումը։

Վերջին երեք ամիսներին թեմային առնչվող հարցումներով Գլոբնյուզը դիմել է ինչպես Վարչապետի աշխատակազմ, այնպես էլ Ազգային ժողով, ֆինանսների նախարարություն, ստացված իրարամերժ պատասխանները բացառելու համար կատարել է կրկնահարցումներ։ Ըստ այդմ, վարչապետի աշխատակազմի և ֆինանսների նախարարության մոտեցումները համընկնում են, համապատասխանում են «Գնումների մասին» օրենքի և այլ օրենքների պահանջներին, ըստ որոնց

  • բոլոր պետական մարմինները պարտավոր են ավիատոմսերի ձեռքբերման համար օգտվել համապատասխան տեղեկատվական կայքից, որտեղ պատվերի պահին կստանան բոլոր առաջարկները և ավիատոմսերի գները,
  • եթե ինչ-ինչ պատճառներով պատվիրատուն մտադիր է ձեռք բերել ավելի բարձր գնով ավիատոմս, ապա դրա համար պարտավոր են գրանցել համապատասխան բացատրություն,
  • բացի դրանից, օրենսդրությունը թույլ է տալիս այդ պետական մարմնին ավիատոմս ձեռք բերել մի այլ մատակարարից, եթե առաջադրվել է ավելի ցածր գին, կամ համապատասխան իրավական ակտով թույլատրված շեղման գին։

Սակայն և այդ դեպքում, պետական մարմինը պարտավոր է պաշտոնական հաշվետվություն ներկայացնել այդ հարթակին՝ գնումները ներառելով համապատասխան ամսվա հաշվետվություններում (տես https://www.govtravel.am/report/), դրանով ապահովելով նաև թափանցիկության պահանջը։

Ըստ մեր հարցումներին ստացված պատասխանների, թափանցիկության ու հաշվետվողականության հետ կապված խնդիրներ են գոյացել։ Ազգային ժողովից ստացված պաշտոնական պատասխաններով փաստացի արձանագրելի է հետևյալը`

  • ԱԺ աշխատակազմը յուրովի է հասկանում ՀՀ օրենսդրական պահանջները և փաստորեն ներդրել է ավիատոմսերի գնման սեփական համակարգ։ Այդ համակարգը, ըստ հարցման պատասխանի, գործում է 2017 թվականի երրորդ եռամսյակից,
  • ԱԺ աշխատակազմի պաշտոնյան ստացել է իրավասություն որոշելու, թե որ ավիատոմսը ունի բարձր կամ ցածր գին և որն է նախընտրելի (ի դեպ, գնառաջարկների ցանկում չի ապահովել պետական էլեկտրոնային հարթակում տվյալ ավիատոմսի համար կողմնորոշիչ գնառաջարկը),
  • Ընտրվել են «4-5 գործակալություններ», որոնցից և հիմնականում գնումներ են կատարում,
  • Գնված ավիատոմսերի վերաբերյալ պաշտոնական հաշվետվություններ ԱԺ դեպքում նախատեսված չեն։

Եզրակացություններ

Չի կարելի չնկատել, որ ԱԺ-ում գործող կարգը չի ենթադրում մրցույթի կազմակերպում ավիատոմսեր մատակարարող ընկերությունների ընտրության համար, և այդ ընկերությունների ցանկը ձևավորվում է միայն աշխատակազմի բարձրաստիճան մեկ պաշտոնյայի որոշմամբ։ Այս հանգամանքը բարձր կոռուպցիոն ռիսկ է պարունակում։ Ոչ մի օրենսդրական կարգ չի նախատեսում, որ որևէ պաշտոնյա ունենա նման իրավասություն։ Ինչպես նաև ոչ մի օրենք չի նախատեսում, որ մեկ պաշտոնյան իրավունք ունենա որոշելու, թե որ տոմսն է ցածր գնով, իսկ որը՝ ոչ։

Նման բարձր կոռուպցիոն ռիսկի պարագայում թվում էր, որ գոնե արդյունավետ վերահսկողություն և թափանցիկություն պետք է ապահովված լիներ։ Սակայն ԱԺ պատասխանների համաձայն՝ ոչ մի հաշվետվություն չի ներկայացվում կառավարության կողմից կանոնակարգված հաշվետվությունների համակարգ, ավելին` ոչ էլ որևէ այլ տեղ։

Չնայաց ԱԺ դեպքում ավիատոմսը «գնում չհամարվող ծախս է» դիտարկում, այնուամենայնիվ նա յուրովի կազմակերպում է գնման գործընթաց։ Նման գնման գործընթացը, որը չի համապատասխանում իրավական ակտով սահմանված դրույթներին, չունի վերահսկողություն, թափանցիկություն, հաշվետվողականություն հանրության համար, չի կարող բացառել կոռուպցիոն ռիսկը։

Հետաքրքրական է նաև այն փաստը, որ ոչ մի մարմնի կողմից աուդիտի չեն ենթարկվել զգալի բյուջետային ծախսեր ենթադրող ավիատոմսերի ձեռքբերումները՝ ներքին և արտաքին վերահսկողական մարմինների կողմից անփութությա՞ն, աչքակապությա՞ն, թե՞ այլ պատճառով...

ԱԺ աշխատակիցների և պատգամավորների համար ավիատոմսերի փաստացի ձեռքբերման գների և պետության կողմից սահմանված հարթակում հնարավոր միջին գների համեմատությամբ ստացվում է, որ ամեն մեկ տոմսի միջին գինը կազմում է մոտ 330,000 դրամ, այն դեպքում երբ govtravel.am/report պաշտոնական հաշվետվություններից ստանում ենք միջին գիտը մեկ տոմսի համար շուրջ 200,000 դրամ:

Իհարկե, «միջին գին» հասկացությունը կարող է վիճարկվել, սակայն փաստը մնում է փաստ, որ արդեն 3-րդ տարին ԱԺ աշխատակազմը խուսափում է կամ չի ցանկանում, կամ չգիտի, որ պետք է համահունչ աշխատի կառավարության քաղաքականության և օրենքների (դրանցից բխող այլ իրավական ակտերի) տրամաբանությանը։

ԱԺ-ի աշխատակազմից ստացված պաշտոնական պատասխանից ձևավորել ենք հետևյալ աղյուսակը։

Տոմսերի քանակը Գումարը Միջին գինը Վերջին եռամսյակի միջին գինը
2016 369 117,173,391.00 317,543.07 323,513.52
2017 338 149,600,672.00 442,605.54 289,050.24
2018 357 128,761,597.00 360,676.74 359,489.44
2019

(1, 2 և 3 եռամսյակները)
451 143,249,010,00 317,625.30 333,320.02

Այսինքն, փաստացի, ԱԺ-ում պետական բյուջեի հաշվին ձեռք բերված տոմսերի արժեքը գրեթե 30%-ով ավելի բարձր է, որի ծախսը կազմում է 451x(330000-200000)= 58,630,000 դրամ, որը կարող էր ուղղվել, օրինակ, նույն ապրիլյան պատերազմի զոհերի ընտանիքներին: Որևէ պատճառաբանություն կամ տրվող բացատրություն կոռուպցիոն ռիսկն այս ամենում չի կարող բացառել:

Եվ քանի որ ԱԺ աշխատակազմի համապատասխան պաշտոնյան մինչ օրս չի ուսումնասիրել այս իրականությունը, ու ոչինչ չի արվել ԱԺ-ում ավիատոմսերի գնման համակարգը օրենսդրությանը, տրամաբանությանը և բյուջետային ծախսերի նվազեցմանը համապատասխանեցնելու ուղղությամբ, կարող ենք ենթադրել, որ այդքան էլ մտադրված չէ նման խնդիրներ լուծել, թեև հենց նա է ստացել, չգիտես որ օրենքով, իրավունք լինել գնորդը, գին ընտրողը և վերահսկողը։

Պետական միջոցների փոշիացումը, վատնումը կոռուպցիա է, իսկ պատասխանատվության բացակայությո՞ւնը, արդյունավետության ցածր մակարդա՞կը, մասնագիտական անհամապատասխանությո՞ւնը...։ Կոռուպցիոն ռիսկեր կան այն բոլոր տեղերում, որտեղ բացակայում են թափանցիկությունը և առաջ գալիս օրենքների յուրովի մեկնաբանություններ կամ դրանց անտեսում։

ԳլոբՆյուզի վերլուծական խումբ