Այսօր՝ 2020-06-03 | RSS | FACEBOOK

2019-11-19 10:16:17 2020-01-15 11:02:47 2017-10-20 12:23:59 2018-03-16 10:48:17 2019-01-16 10:09:19 2017-09-02 12:20:34 2019-11-20 11:06:50 2019-11-19 09:27:18 2019-11-13 11:40:48 2019-11-21 09:15:52 2020-01-23 08:14:55 2020-01-16 10:27:17

Հանրապետականի համար բավականին ծանր է լինելու հաղթահարել ընտրական շեմը. Սմբատ Ղահրամանյան

 

Դեկտեմբերի 9-ին կայանալիք ԱԺ արտահերթ ընտրությունները շարունակում են մնալ հասարակության ուշադրության կենտրոնում:

Հայտնի դարձավ, որ թիվ 1 ընտրատարածքում, որն ընդգրկում է Ավան, Նոր Նորք և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանները, ռեյտինգային ընտրակարգով առաջադրվել է նաև ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր Ռոբերտ Սարգսյանի նախկին օգնական Սմբատ Ղահրամանյանը: Հայտարարությունից ժամեր անց Ղահրամանյանը նշեց, որ հրաժարվել է մասնակցել ընտրություններին, ավելին՝ նա կարող է լքել կուսակցությունը: Մենք զրուցեցինք Սմբատ Ղահրամանյանի հետ՝ հասկանալու՝ որն է նման որոշման պատճառը:

- Պարոն Ղահրամանյան, ինչպես արդեն հայտնել եք, հրաժարվել եք մասնակցել խորհրդարանական արտահերթ ընտրություններին: Ո՞րն է հիմնական պատճառը:

- Ես իսկապես ցանկանում էի առաջադրվել որպես պատգամավորի թեկնածու, քանի որ ունեմ բավականաչափ ներուժ, գիտելիք ու ցանկություն իմ գաղափարներն ու ծրագրերը խորհրդարանում իրականացնելու համար: Ընտրություններին չմասնակցելու որոշմանս վրա ազդեցին թե՛ ընտանիքիս անդամները, թե՛ իմ իրականացրած ուսումնասիրությունները հանրության, մասնավորապես երիտասարդության շրջանում: Դրանք ցույց տվեցին, որ այս պահին հանրության մեծամասնությունը, չնայած կառավարության մի շարք սխալների ու իշխանությունների թերությունների, պատրաստ է առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններին սատարել գործող վարչապետին ու նրա թիմին: Կարծում եմ, որ խորհրդարանում մեզ իրական գաղափարական հակակշիռ է պետք, մարդիկ, որոնց չեն կապի ոչ նախկին, ոչ էլ գործող իշխանությունների հետ: Իհարկե իմ գաղափարները կարող եմ իրականացնել նաև արտախորհրդարանական քաղաքական գործունեությամբ, բայց համաձայնեք, որ մանդատի ընձեռած հնարավորություններն ավելի մեծ են ու իրական` քաղաքական գործընթացների և պետական կառավարման վրա ազդեցություն ունենալու տեսանկյունից:

- Ձեր ասածից կարելի՞ է ենթադրել, որ շատ փոքր է ՀՀԿ-ի ապագա խորհրդարանում հայտնվելու հավանականությունը:

- Անկեղծ ասած չէի ուզի կանխատեսումներ անել, բայց կարծում եմ՝ Հանրապետականի համար բավականին ծանր է լինելու հաղթահարել ընտրական շեմը` հաշվի առնելով նախկին իշխանությունների կառավարման շրջանի հիշողությունների թարմությունը հանրության մոտ, սակայն եթե մինչև դեկտեմբերի 9-ը իշխող կուսակցությունը, կառավարությունը սայթաքումներ թույլ տա, դա վերակազմակերպվելու և վերափոխվելու լավ հնարավորություն կլինի ՀՀԿ-ի համար, ինչու ոչ նաև այլ ուժերի համար ևս: Փաստ է, գոնե ինձ համար անհերքելի ճշմարտություն է` առաջիկա տարիներին ՀՀԿ-ն իշխանության վերադառնալու որևէ շանս չունի:

- Ձեր հարցազրույցներից մեկում ասել եք, որ ՀՀԿ-ն պետք է իր մեջ ուժ գտնի՝ առերեսվելու իրականության հետ… կուսակցության ներկայացուցչական կազմում ընդգրկելու խելացի գաղափարական երիտասարդների: Այժմ ՀՀԿ ցուցակում որոշակի փոփոխություններ կան. սա կարո՞ղ ենք համարել իրականության հետ առերեսման փորձ:

- Սա որոշ իմաստով ընդամենը փորձ է առերեսվելու իրականության հետ, սակայն թերևս անհաջող կամ ոչ լավ մտածված: Վիգեն Սարգսյանը փորձառու պետական գործիչ է, բայց նա հեռու է եղել ՀՀԿ ներքին խոհանոցից, հետևապես ներկուսակցական զարգացումներից: Թեպետ ոչինչ պետք չէ միանշանակ ասել, գուցե ճիշտ հակառակը` հեռու լինելով ՀՀԿ-ից, բայց լինելով երրորդ նախագահի աշխատակազմի ղեկավար նա շատ լավ էլ տիրապետել է ՀՀԿ խնդիրներին: Կդժավարանամ հստակ բան ասել, բայց իրականությունն այն է, որ Վիգեն Սարգսյանը հանրային ընկալումներում չի նույնականացվում ՀՀԿ-ի պատմական լիդերների, նրա պատմության և գաղափարախոսության հետ: Իսկ բուն վերափոխվելու գործընթաց ես այս պահին չեմ տեսնում ՀՀԿ-ում, քանի որ դա ոչ այնքան անձերի փոփոխություն է, որքան արժեքների վերանայման, առաքելության փւլիսոփայության հստակեցման և մի շարք այլ կարևոր գործոններով պայմանավորված գործընթաց:

- Այնուամենայնիվ, այս կազմով ՀՀԿ-ն կարո՞ղ է լինել իրական ընդդիմություն:

- Ընդդիմություն լինել- չլինելու դիլեման ինձ համար արհեստական է: Ընդդիմություն է այն ուժը, որն ըստ էության ապագա կամ պոտենցիալ իշխանության է հավակնում: Հանրապետական քաղաքական գործիչները հայտարարել են, որ չեն գնում իշխանություն վերցնելու, այլ հակակշիռ լինելու, քննադատելու վարչապետի քաղաքականությունը, բայց մյուս կողմից ասում են` մենք ընդդիմություն ենք: Ասել բոլորը կարող են, դա պետք է ընտրությունների արդյունքներով պարզ դառնա, իսկ առհասարակ իմ գնահատականն այն է, որ ընտրությունները իշխանություն, այլ ոչ թե ընդդիմություն ընտրելու համար են, բայց ՀՀԿ-ն բնականաբար քաղաքական կուսակցական շահի տեսանկյունից հանդես է գալիս այն դիրքերից, որ մարդիկ գնան ընտրության ընդդիմություն ընտրելու գիտակցումով: Սա քաղաքագիտությունից դուրս է, բայց լիովին տեղավորվում է հայկական քաղաքական իրողությունների, մասնավորապես իշխանությունից զրկված քաղաքական կուսակցության մարտավարության տրամաբանության մեջ:

- Այս պահին կա առաջադրված 9 կուսակցություն և 2 դաշինք. ըստ Ձեզ՝ որ քաղաքական ուժերը հնարավորություն ունեն հայտնվելու ապագա խորհրդարանում:

- Միանշանակ է, որ բացարձակ մեծամասնությունը կամ կայուն մեծամասնությունը զբաղեցնելու է «Իմ քայլը» դաշինքը: Որպես երկրորդ ուժի հավակնորդներ կարծում եմ կարելի է դիտարկել ԲՀԿ-ին և ՀՀԿ-ին, վերջինիս խիստ վերապահումներով, սակայն բարեփոխումների միտվածության գնացող ուժը լավ աշխատանքի դեպքում հնարավոր է պայքարի 2-րդ տեղի համար, սակայն դա պետք է գործնականում արտահայտվի: Այսօր հանրության գերակշիռ հատվածը չի ուզում լսել ՀՀԿ-ի մասին: Որպես երրորդ ուժ` իմ կարծիքով կպայքարեն «Սասնա ծռերն» ու «Մենք» դաշինքը: Չնայած Էդմոն Մարուքյանի կուսակցությունն էլ մեծ հավակնություններ ունի՝ ոչ թե երրորդ, այլ երկրորդ ուժ դառնալու: Իմ դիտարկումներով ընտրական շեմը կարող է չհաղթահարի ՀՅԴ-ն: Մնացած ուժերի մասին կարծում եմ խոսել պետք չէ, դժվար է պատկերացնել մեկ կամ մի քանի ամիս առաջ ստեղված ուժերը ինչպես են համարձակվել մասնակցել համապետական ընտրությունների:

- Այսինքն՝ կարո՞ղ ենք համարել, որ խորհրդարանական արտահերթ ընտրություններում վերադասավորելու են Հայաստանի Հանրապետության Ազգային Ժողովի 6-րդ գումարման ընտրություններով ԱԺ մտած քաղաքական ուժերը:

- Ինչ-որ իմաստով այո, սակայն կարծում եմ, որ ընտրություններից հետո ստեղծվելու են նոր ուժեր, նոր քաղաքական միավորներ, որոնց համար ընդունելի չեն ո՛չ Նիկոլ Փաշինյանի, ո՛չ էլ ՀՀԿ-ի առաջարկած քաղաքականությունը: Կարծում եմ, որ նոր խորհրդարանը չի աշխատի սահմանադրությամբ իրեն լիազորված ժամկետներում: Ենթադրում եմ, որ խորհրդարանում ևս կլինեն խմորումներ և քաղաքական զարգացումները կտանեն այն ուղղությամբ, որ տեղի կունենա ևս մեկ արտահերթ ընտրություն: Դժվար է ասել՝ դա կլինի 6 ամիս, մեկ տարի թե երեք տարի հետո, բայց ես ունեմ ինչ-ինչ հիմքեր՝ այդպես մտածելու, սակայն որոնք չեմ ուզի այս փուլում բացահայտել: Կարող եմ ասել, որ դա կապված է լինելու թե՛ սոցիալ-տնտեսական վիճակի վատթարացման, թե՛ արտաքին քաղաքականության մեջ թերանալու հետ: Այդուհանդերձ ֆիքսենք, որ նույնիսկ նման զարգացումները չեն կարող հանրությանը ստիպել, որ վստահեն և հույս կապեն ՀՀԿ-ի հետ:

- Ասացինք, որ ՀՀԿ-ի հետ հասարակությունը ամեն դեպքում հույս չի կապի: Այդ դեպքում հնարավո՞ր է, որ դուք էլ միանաք այն ՀՀԿ-ականներին, ովքեր դուրս եկան կուսակցության կազմից՝ նշելով, որ այդ քայլն անում են ժողովրդի շահերից ելնելով:

- Իրականում այն, ինչ ես ասել եմ, պարզապես իմ ցանկությունների կամ ենթադրությունների վրա չէ հիմնված` այլ հանրային տրամադրությունների ու փաստերի: Ենթադրում եմ, որ եթե նման հարց եք տալիս, ապա գիտեք կամ կռահում եք ՀՀԿ-ի հետ կամ ՀՀԿ-ում ունեցած իմ տարաձայնությունների մասին: Նախ ասեմ, որ դրանք խորքային ու սկզբունքային տարբերություններ են, որոնք էականորեն ստիպում են ինձ կամ մնալ ՀՀԿ-ում ու հարմարվել այդ բարքերին, կամ հեռանալ արժանապատվորեն: Որոշում այս պահին դեռ չունեմ, քննարկումների փուլում եմ կուսակցության ղեկավարության հետ: Մեծ ցանկություն ունեմ ականատեսը լինել ներկուսակցական փոփոխությունների` բոլոր մակարդակներում, բոլոր օղակներում: Կլինեմ, թե ոչ, ժամանակը կտա դրա պատասխանը: Ուզում եմ, որ հանրությունը իմանա, որ թե՛ հանրապետական դառնալը, թե՛ ՀՀԿ-ից դուրս գալը ինքնանպատակ չէ ու չի կարող լինել: Եթե ես ինչ-որ պահից չեմ կիսում կուսակցության որոշ մոտեցումներ, որոնք ինձ համար առանցքային նշանակություն ունեն, ապա կա ճանապարհ` թողնել ՀՀԿ-ն, բայց ոչ այն գաղափարները, որոնց համար ես դարձա Հանրապետական: Այս պահին ես վերարժևորման փուլում եմ: Կարծում եմ, որ քաղաքական զարգացումներից է կախված շատ բան: Կուզեմ ևս մի հավելում անել` եթե նույնիսկ որոշեմ դուրս գալ ՀՀԿ-ից, ապա այս պահին էլ ասում եմ` որևէ մեկն ինձ գաղափարական դավաճանության կամ անսկզբունքայնության մեջ մեղադրել չի կարող և բարոյական իրավունք էլ չունի:

- Սակայն պետք է փաստենք, որ ապրիլ-մայիսյան իրադարձությունների օրերին դուք բացասական էիք գնահատում Նիկոլ Փաշինյանի քայլերը և խոսում ի շահ ՀՀԿ-ի: Ի՞նչ փոխվեց 6-7 ամսվա ընթացքում:

- Մի քանի անգամ ասել եմ, որ Հայաստանում հեղափոխություն չի եղել, եղել է դասական իշխանափոխություն: Հեղափոխության ժամանակ փոխվում է սոցիալական կարգը, տնտեսության կառուցվածքը, փոխվում են արժեքային բազմաթիվ կողմնորոշիչներ: Կարծում եմ՝ այս ամենը տեղի չի ունեցել Հայաստանում: Եթե խոսքը նրա մասին է, որ կոնկրետ որոշ հարցերում քննադատել եմ իշխանություններին և վարչապետին, ապա այո, այդպես եղել է, այդպես կա ու այդպես կշարունակվի, եթե հստակեցումներ չլինեն քաղաքականության մեջ: Ի դեպ, քաղաքական համակարգի առողջացման տեսանկյունից իշխանափոխությունը համարվում է դրական, ավելին` ցանկալի կամ պարտադիր պայման: Չի կարող երկիրը զարգանալ, չի կարող կուսակցական համակարգը կայանալ պառլամենտական կառավարման պայմաններում, եթե գոյություն ունի դե-ֆակտո միակուսակցական, բայց դե-յուրե բազմակուսակցական համակարգ: Նախկին իշխանությունների ամենամեծ սխալը քաղաքական դաշտը մոնոպոլիզացնելն էր: Քննադատել եմ վարչապետի արտաքին քաղաքական որոշ բացթողումներ և այսօր էլ` պատրաստ եմ դրանք մատնացույց անել, բայց սա չի նշանակում, որ այն, ինչ տեղի ունեցավ Հայաստանում, հանրության ցանկությունը չէր:

Ի դեպ, միևնույն ժամանակ, օրինակ ՀԱՊԿ-ում տեղի ունեցածի դեպքերի առնչությամբ, ես ոչ թե չարախնդում եմ կամ քննադատում, այլ ասում եմ` պետք է սատարել վարչապետին: Եվ բոլորը, ում համար ազգային ու պետական շահը վեր է ամեն բանից, պետք է օգնեն ու աջակցեն Նիկոլ Փաշինյանին՝ լուծելու այդ թնջուկը: