Այսօր՝ 2020-06-01 | RSS | FACEBOOK

2019-11-19 10:16:17 2020-01-15 11:02:47 2017-10-20 12:23:59 2018-03-16 10:48:17 2019-01-16 10:09:19 2017-09-02 12:20:34 2019-11-20 11:06:50 2019-11-19 09:27:18 2019-11-13 11:40:48 2019-11-21 09:15:52 2020-01-23 08:14:55 2020-01-16 10:27:17

Ուզում եմ, որ օրենքները մարդկանց ամենօրյա հարաբերությունները կարգավորող գործիքներ լինեն, որ հասարակական նորմերի ու օրենքների միջև այդքան մեծ հակասություններ չլինեն. Մարիա Կարապետյան. Մաս 3

 

Globnews.am-ն արդեն ներկայացրել է՝ ինչպես է ձևավորվել «Մերժիր Սերժին» նախաձեռնությունը, ովքեր են եղել շարժման առաջամարտիկները և ինչ նպատակ են հետապնդել քաղակտիվիստները, և ինչ սպասումներ ու հիասթափություններ են ունեցել: Այժմ ներկայացնում ենք «Մերժիր Սերժին» նախաձեռնության անդամ, ԱԺ 7-րդ գումարման «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Մարիա Կարապետյանի հետ հարցազրույցի 3-րդ մասը:

-Հեղափոխությունից հետո Հայաստանը դարձա՞վ կամ քայլ անո՞ւմ է դառնալու այն երկիրը, որի համար պայքարում էիք: Արյո՞ք այժմ մենք այն սահմանադրական, բռնությունն ու ատելությունը բացառող երկիրն ենք, որի մասին խոսվում էր հրապարակներից: Ի վերջո, Հայաստանում շարունակո՞ւմ է իշխել ժողովրդի կամքը:

- Մենք կարող ենք պնդել, որ բռնություն չի կարելի, բայց մենք ատելության խոսքի մասին օրենք չունենք, եթե մենք դրա մասին օրենք ընդունենք, պիտի խոսակցություն սկսեմ, դրա մասին ձևավորեմ ինչ-որ կոնսենսուս, որովետև օրենքը չի կարող լինել 90 տոկոսի համար՝ 10 տոկոսի կամ 5 տոկոսի ցանկությամբ: Օրենքը պիտի լինի մինիմալ հանրային կոնսենսուսի պարագայում: Կան մարդիկ, որ իրենց վտանգված են զգում այս կամ այն քաղաքական գործչի ասելիքներից:

Մենք պիտի երկխոսությունը հետին թվով իրականացնենք, որպեսզի մի հատ համաձայնենք, որ թղթի վրա գրվածն ենք անում: Ու այստեղ ես պատրաստ եմ կիրառել այն լծակը, որ ունեմ իմ ձեռքի տակ, դա կրթությունն է, հասարակության հետ անդադար շփվելու մեխանիզմներն են Իմ խոսքը հիմա այլ արժեք ունի, ես գիտակցում եմ, որ ես իմ ելույթներով կարող եմ ինչ-որ բան փոխել: Հիմա հարկավոր է հետին թվով բանակցել որպես հանրույթ ամրագրված հարցերի շուրջ: Հետո, մի հատ մտածենք, թե մենք որպես կառավարող ուժ ոնց ենք պատկերացնում այդ հարցերի լուծումները, քննարկենք, ստանանք իրենց կոնսենսուսը, որ, այո՛, մենք էլ ենք ուզում, արեք, ու առաջ գնանք: Ես հասկանում եմ, որ լինելու են ռեֆորմներ, որոնք ցավոտ են լինելու, ու ոչ բոլորն են դրանց հավանություն տալու: Այս պահի դրությամբ երկուսն առանձնացրել եմ, մեկը կառավարման համակարգի օպտիմալացումն է, որը շատ ցավոտ ռեֆորմ է մեր հասարակության համար, քանի որ թե սովետական ժառանությունն է մեզ ստիպում, որ մենք մեծ պետական ապարատ ցանկանանք ունենալ, թե հակամակրտությունը, քանի որ մեծ, հզոր պետություն ունեցող պատկերացման մեջ նաև էդ մեծ պետական ապարատն է մտնում, շատ դժվար է մարդկանց համար պատկերացնել, թե ինչու ենք մենք ուզում փոքր, հոգատար պետական ապարատ, եթե մենք պետք է ունենանք ամեն տեղ ներկա պետություն:

Սա շատ ցավոտ ռեֆորմ է, որը, իմ կարծիքով, իրականանում է շատ լայն կոնսենսուսի շրջանակում: Մենք չենք կարող հաստատ ասել, թե հասարակության որ հատվածն է, գուցե 20-30 տոկոսը, սա ծանր տանում, բայց համոզմունքը կա, որ հասարակության մի կրիտիկական զանգված հասկանում է, որ դա է ճանապարհը, որ, այո՛, մենք պետք է գնանք այդ ճանապարհով` օպտիմալացման, ֆունկցիաները չկրկնվեն ու հորինված աշխատանքներ չլինեն պետական ապարատում:

Ուզում եմ ասել, այո՛, պետք է նաև ցավոտ բաների գնանք, բայց դա չպետք է ատոմային ռումբ լինի հասարակության համար, պիտի, այնուամենայնիվ, մի կրիտիկական զանգված համամիտ լինի դրանց հետ:

-Հեղափոխությունից հետո դուք դարձաք կուսակցական: Ինչո՞ւ հենց ՔՊ-ական:

- Ինձ համար «Մերժի՛ր Սերժի՛ն» ու ՔՊ թիմերը ինչ-որ մի պահի արդեն միացել էին, ու դրանից հետո ավելի շատ դրա ֆորմալացման գործընթացն էր: Ամառվա վերջին ես որոշեցի, որ ինստիտուցիոնալ քաղաքականությանն ուզում եմ մասնակցել, ու ժողովրդավարական ինստիտուտների կայացման համար Հայաստանում հիմա պետք էր կուսակցության անդամ դառնալ: Պետք է կայանան կուսակցությունները՝ որպես դերակատարներ, ու ես հասկանում էի, որ ՔՊ արագընթաց աճի փուլ է մտնելու ու կարևոր է, որ կուսակցությունը հաջողի, քանի որ այդ հաջողելը կնշանակի մեր հասարակության հաջողությունը, ու ես համարել եմ, որ այդ գործընթացին պիտի մասնակցեմ:

-Ինչպե՞ս է փոխվել քաղակտիվիստ Մարիա Կարապետյանը՝ հայտնվելով օրենսդիր մարմնում: Կա՞ն արժեքների, աշխարհընկալման փոփոխություններ:

- Արժեքների տեսանկյունից չեմ փոխվել, խոսույթի տեսանկյունից եմ փոխվել, այն լեզուն, որ ես օգտագործում եմ, բառապաշարը, համոզված եմ, որ դեռևս շատ հեռու է բյուրոկրատականից, բայց կարծում եմ, որ տարբերվում է այն լեզվից, որ ես օգտագործում էի անցած տարի այս ժամանակ: Հիմա ավելի ֆորմալ է, նախկինում իմ գործը հասարակության հետ աշխատանքն էր, տրանսֆորմացիան փոքրիկ մարդկային խմբերում, որտեղ վնասակար էր վերարտադրել պետական համակարգի լեզուն: Օրինակ, տարածաշրջանային հանդիպումների ժամանակ մենք երբեք չէինք քննարկում ազգերի ինքնորոշման սկզբունքները, տարածքային ամբողջականությունը, քանի որ քաղաքացիներից ոչ ոք այդ տերմինների վրա ազդեցության լծակ չուներ: Եվ մի լեզվով էինք խոսում, որը կենտրոնանում էր հասարակության հույզերի, վախերի, մտավախությունների, կարիքների վրա: Նրանք իրենց լավ էին զգում, որ այս խնդիրների դեպքում իրենք կարող են ինչ-որ բան փոխել: Հիմա ես պետք է օգտագործեմ, ասենք, միջազգային իրավունքի, ինստիտուցիոնալ քաղաքականության լեզուն, բայց ես իմ առջև նպատակ եմ դրել, որ առաջիկա 5 տարում ոչ թե ես փոխվեմ ու դառնամ գործող քաղաքական մշակույթը օգտագործող դերակատար, այլ էդ գործող քաղաքական մշակույթն էլ փոխվի ու հարմարվի ինձ: Որքան էլ ես ժողովրդավարության մեծ ջատագով լինեմ, ես գիտեմ, որ այն իր քննադատությունն ունի, դա մեծամասնութան կառավարումն է՝ փոքրամասնության կարծիքը հաշվի առնելով, բայց այդ փոքրամասնության կարծիքը հաշվի առնելը շատ հեղհեղուկ, անչափելի բան է: Կցանկանայի, որ մեր ժողովրդավարության մոդելը այնքան ապակենտրոն լինի, որ տեղերում, փոքր որոշումների կայացման մեջ որքան հնարավոր է շատ մարդիկ մասնակցեն: Դրա համար, օրինակ, հանրաքվեի կարելի է դնել տեղական նշանակության հարցեր` քաղաքի լուսավորությունը, ամանօրյա զարդարանքնե՞ր, թե՞՝ համայնքով ճաշի կազմակերպում:

- Ո՞րն է լինելու Ձեր առաջին քայլը օրենսդիր մարմնում: Ի՞նչ խնդիրներ եք պատրաստվում բարձրաձայնել:

-Ես կուզենայի, որ աշխատանքային օրենսգրքում փոփոխություններ տեղի ունենային, ես չեմ կարծում, թե այն բավականաչափ պաշտպանում է աշխատողների իրավունքները, հատկապես եթե մենք գնում ենք տնտեսական հեղափոխության ճանապարհով, ներդրումային լավ միջավայր է ստեղծվում, պետք է դա հակակշռվի աշխատողների իրավունքների պաշտպանությամբ:

Միանշանակ բան չեմ կարող ասել, քանի որ սա դեռ միայն իմ մոտեցումն է ու պետք է գործընկերներիս կոնսենսուսը այդ մոտեցումների շուրջը, բայց կոնկրետ բաներ կան, որ ես կցանկանայի փոխել ու պետք է փորձեմ բավականաչափ հիմնավորել:

Կանանց իրավունքների պաշտպանության հարցում շատ թերացումներ կան, Ընտանեկան բռնության մասին օրենքը չգործեց, այլ խոցելի խմբերի իրավունքների պաշտպանության հարցը նույնպես իմ հետաքրքրությունների շրջանակում է: Ուզում եմ, որ օրենքները մարդկանց ամենօրյա հարաբերությունները կարգավորող գործիքներ լինեն, որ հասարակական նորմերի ու օրենքների միջև այդքան մեծ հակասություններ չլինեն:

Հարցազրույցներն անց են կացվել GlobNews.am-ի՝ Հայաստանում տեղի ունեցած հեղափոխության պատճառների, հիմնական դերակատարների և հանգամանքների մասին պատմող վերլուծական նյութերի պատրաստման ընթացքում: Նյութերը պատրաստվել են ԵՄ կողմից ֆինանսավորվող «Բաց մեդիա հանգույց» ծրագրի աջակցությամբ: