Այսօր՝ 2020-07-13 | RSS | FACEBOOK

2019-11-19 10:16:17 2020-01-15 11:02:47 2017-10-20 12:23:59 2018-03-16 10:48:17 2019-01-16 10:09:19 2017-09-02 12:20:34 2019-11-20 11:06:50 2019-11-19 09:27:18 2019-11-13 11:40:48 2019-11-21 09:15:52 2020-01-23 08:14:55 2020-01-16 10:27:17

Կա խորհրդարան, որը խորհրդարանի նման չի, որտեղ բանավեճեր չկան, օրենսդրական փոփոխություններ չկան, կառավարության ծրագիր, որն անհեթեթություն է. Ստեփան Դանիելյան

 

Globnews.am-ն արդեն ներկայացրել է՝ ինչպես են «Իմ քայլի» անդամներն ու քաղակտիվիստները կազմել հեղափոխության ծրագիրը, ինչպես են հասարակությանը տնից դուրս գալու կոչերը մշակել և ինչպես է ծագել դասադուլ-գործադուլի գաղափարը: Թե ինչպես հեղափոխությունը դարձավ հնարավոր. մեր զրուցակիցը քաղաքագետ, խմբագիր Ստեփան Դանիելյանն է:

- Ըստ Ձեզ՝ ո՞րն էր շարժման հիմնական պատճառը: Ի՞նչը առաջ մղեց մարդկանց՝ ՔՊ-ի հանդեպ վստահությո՞ւնը:

-Քաղաքական համակարգը, ըստ էության, դեգրադացված էր, չկար վստահություն ոչ միայն իշխանության, իշխող կուսակցության հանդեպ, այլ առհասարակ կուսակցությունների հանդեպ, որովհետև մի քանի պարզ հարցադրումների պատասխանը ոչ ոք չուներ: Եթե դուք համարում եք, որ ընտրությունները կեղծվում են, ապա ինչու եք մասնակցում այդ կեղծիքին. այդ հարցի պատասխանը չկար:

Եթե մասնակցում եք, ապա ինչու ես այդպես արագ փոփոխություն անում՝ կոալիցիա իշխող կուսակցության հետ, և սենց մի պահ էր առաջացել, որ կար արդեն անվստահություն կուսակցական մարդու նկատմամբ: Եթե մարդը կուսակցական էր դառնում, դա արդեն որոշակի պիտակ էր: Եվ այս առումով առաջացան քաղաքական համակարգից դուրս շարժումներ՝ քաղաքացիական, բնապահպանական և այլն, որոնց նկատմամբ արդեն ավելի շատ վստահություն կար, և դա նենց պիտակ չէր, ոնց որ կուսակցական լինելը: Տեսանք, որ այդ շերտը որոշակի ակտիվություն ցուցաբերեց: Այսինքն՝ սա անվստահություն էր նաև քաղաքական համակարգի հանդեպ:

-Այսինքն՝ հասարակությունը վստահեց քաղաքակտիվիստների՞ն:

Այո, ստացվեց այնպես, որ ոչ քաղաքացիական ուժը մտավ խորհրդարան, և իրենք սկսեցին հիմա իրենց պահել քաղաքական կուսակցությունների պես, այսինքն՝ մի մասը մոռանալով իրենց արժեհամակարգը. կոնկրետ դեպքեր մենք տեսնում ենք՝ շենք է քանդվում, էկոլոգիական խնդիրներ կան, իսկ մարդկանց մի մասը փողոցում պայքարի է մնացել: Եվ խնդիրները փոխվել են, իսկ դա անհասկանալի իրավիճակ է ստեղծել ոչ միայն քաղաքական համակարգի հանդեպ, այլ նաև քաղաքացիական համակարգի հանդեպ, որը արդեն ողջունում է ատելության խոսքը, մասնակցում ֆեյսբուքյան տարբեր ստաստուսագրության. նրանք մարդու իրավունքի պաշտպաններ էին, ազատության համար պայքարած մարդիկ, որոնք հայհոյանքներով ու ատելության խոսքով ստատուսներ են գրում: Սա, իհարկե, այդ քաղաքացիական շարժումներն է վարկաբեկում, ու հիմա ստեղծվել է մի անհասկանալի իրավիճակ, որտեղ մարդիկ դժվար են կողմնորոշվում:

-Իսկ ո՞ւմ կամ ինչի՞ հետևից գնաց հասարակությունը:

- Դեպքերից առաջ մարդկանց որոշակի շերտ, որը կարողանում էր հանրության հետ շփվել, կարողացավ տրամադրություն ստեղծել: Էդ առումով Նիկոլ Փաշինյանը նույնպես իր դերում էր: Բայց էդ ապրիլյան շարժման ընթացքում մենք տեսնում էինք գորշ զանգված ու մի հոգի, զանգվածը գորշ էր՝ նրան չէին ճանաչում: Հարթակից ներքև կանգնած մարդիկ կարող էին նստացույց անել, մի քանի բառ ասել, բայց նրանք հանրային տրամադրության վրա ազդող մարդիկ չէին: Կար մեկ հոգի, ով ազդում էր այդ տրամադրության վրա, և մարդիկ, ովքեր ուղղակի կարծիքներ էին հայտնում:

Եվ եկավ մի խորհրդարան, որտեղ, պայմանական ասած, նույն գորշ զանգվածն է, ու մի հոգի: Այսինքն՝ մի հոգու վստահելով հասարակությունը ձայն է տվել այդ 1 հոգու ներկայացրած ցուցակին: Այո, ցուցակում անծանոթ մարդիկ կային: Եվ դա նաև էսօրվա վիճակում բերել է նրան, որ էդ 1 հոգուց բացի, ըստ էության, խոսող չկա, մյուսները 80 տոկոսով անլրջություններ են դուրս տալիս և անհարմար վիճակ է ստեղծվում: Իմ կարծիքով՝ սա ապագայում որոշակի խնդիրներ առաջ կբերի:

Իսկ հեղափոխության պատրաստվելը երկարատև գործընթաց է, մարդիկ տարբեր կարծիքներ հայտնելով այդ տրամադրությունը ստեղծել էին, և իշխանության մեջ կար հակասություն, և իրենց կողմից էլ հանրության վրա ազդեցություն ունեցող մարդիկ չկային, որովհետև ասելիք չկար:

- Որտե՞ղ սխալվեց Սերժ Սարգսյանի իշխանությունը:

- Սերժ Սարգսայնը էդ համակարգը ստեղծել էր իր համար, և կային թևեր, որոնք հավասարակշռություն էին պահում: Այնտեղ կար Կարեն Կարապետյանի թև, օլիգարխների թև, կար իշխանություն, կար ընկալումների տարբերություն ՀՅԴ-ի և իշխանության մեջ, ԲՀԿ-ի և Հանրապետականի մեջ: Էնտեղ կային էլի մի շարք հակասություններ, և քանի որ Սարգսյանը ինքը կարողանում էր որոշակի հավասարակշռություն պահել, հասկացավ, որ եթե գա որևէ ժառանգորդ, էդ համակարգը կփլուզվի: Ինքը այլ ելք չուներ, ժառանգորդ հնարավոր չէր պատրաստել, և այդ համակարգը փլուզման կգնար: Նա այդ պատճառով ուզեց ժամանակավոր ինքը լինի, որ տեսնի՝ ինչ է անում: Ինքը լուծում չուներ:

-Նոր իշխանությունը հասե՞լ է այն կետին, որի համար պայքարի էր դուրս եկել 1 տարի առաջ: Կա՞ ժողովրդի իշխանություն:

- Կա խորհրդարան, որը խորհրդարանի նման չի, որտեղ բանավեճեր չկան, օրենսդրական փոփոխություններ չկան, կառավարության ծրագիր, որն անհեթեթություն է: Չկան տրամաբանված քայլեր, կառավարությունում փոփոխություններ են անում առանց հայեցակարգի, չգիտեն՝ ինչ են անում, ընթացքում են որոշում: Տնտեսական վիճակը բացասական է, որովետև կա անորոշության զգացում շատերի համար, ովքեր ուզում են էստեղ գործ բերել, շատերը գործը չեն շարունակում, որովհետև անհանգստություն առաջացնող բաներ կան տնտեսվարող մարդկանց համար:

Տնտեսական վիճակը գնալով վատանալու է, որը կարող է մարդկանց սպասումները չարդարացնել ու խնդիրներ առաջացնել: Խնդիրներից մեկն էլ այն է, որ Փաշինյանի հեղինակության անկումից հետո այլ դեմքեր չեն լինի, դեռևս չկան, ովքեր կարող են դերն իրենց վրա վերցնել ու ստանալ հանրության վստահությունը: Դա քաոտիկության վտանգ է ներառում:

Վիճակը ամբողջությամբ պոպուլիստական է, մանիպուլյացիաներ են գնում, և հիմնական լեգիտիմությունը նրա վրա է, որ ասվում է՝ մենք չլինենք, կգան նախկինները, իսկ նախկինները ձեզ թալանողներն են: Եթե մենք չլինենք, նրանք են գալու, այլընտրանք չկա: Այսինքն՝ լեգիտիմությունը ոչ թե նրա վրա է, որ մենք եկել ենք անենք այ էս քայլերը, այլ հիմնականում վախեցնելու վրա, որ կա սև-սպիտակ, ու էդ սևերը կգան: Բայց այդպես շատ երկար ձգել հնարավոր չի լինի, պետք է պոզիտիվ ծրագրով ներկայանալ:

Հարցազրույցներն անց են կացվել GlobNews.am-ի՝ Հայաստանում տեղի ունեցած հեղափոխության պատճառների, հիմնական դերակատարների և հանգամանքների մասին պատմող վերլուծական նյութերի պատրաստման ընթացքում: Նյութերը պատրաստվել են ԵՄ կողմից ֆինանսավորվող «Բաց մեդիա հանգույց» ծրագրի աջակցությամբ: