Այսօր՝ 2021-08-03 | RSS | FACEBOOK

Նիկոլ Փաշինյանը միջգերատեսչական հանձնաժողով է ստեղծում․armlur.am Ադրբեջանն ու Ռուսաստանը քննարկում են սահմանազատման հարցը․1tv.ge Գագիկ Ջհանգիրյանը Վարչական և Վերաքննիչ վարչական դատարանների, Սյունիքի և Շիրակի մարզի դատարանների նախագահի թեկնածուներ է առաջարկել․iravaban.net Հրայր Թովմասյանը 3 միջնորդություն է ներկայացրել․ առաջարկում է նախագահին որպես վկա հրավիրել ՍԴ․iravaban.net Թալիբները Իրանի հետ սահմանին գտնվող ևս մեկ անցակետ են գրավել․tert.am Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպել է արտախորհրդարանական շուրջ մեկ տասնյակ քաղաքական ուժերի ղեկավարների հետ․tert.am Լեզվի կոմիտեն՝ Պարեկային ծառայության ավտոմեքենաների և պարեկների համազգեստի վրա օտար լեզվի գերակայության մասին Հայաստանում կարանտինը 6 ամսով կերկարաձգվի․armenpress.am ՀՅԴ Եվրոպայի Հայ դատի գրասենյակի նախաձեռնությամբ Արցախում դպրոց կվերանորոգվի Ով է վարչական դատարանի նոր նախագահը. իրավիճակ է փոխվել.armlur.am Փաշինյանի շնորհակալությունները Պուտինին քառապատկվել են«Իրավունք» Ինչ է սպասվում ԵՊՀ-ում, ԿԳՄՍՆ-ն ասելիք չունի․«Իրավունք» «Իմ քայլ»-ի պատգամավորները հավաքվել են. ինչ է ասել Մակունցը. «Ժողովուրդ» ՍԴ-ին 200 էջանոց դիմում է ուղարկվել. ինչ է սպասվում այսօր. «Ժողովուրդ» Հայաստանի շաքարավազի շուկայում իսկական քաոս է ստեղծվել․ քաղաքացիներն ահազանգում են․armlur.am Տիգրան Ավինյանը հեռանում է մասնավոր ոլորտ. նա խոսել է Փաշինյանի հետ. «Ժողովուրդ» Ոստիկանությունը բարեփոխելու փոխարեն՝ ոստիկանների շորերն են փոխել.«Իրավունք» ԱԳՆ-ն՝ բարդ օղակ. նախարարի թեկնածուների փնտրտուքը չի ավարտվել .«Հրապարակ» «Պատիվ ունեմ»-ը լրջորեն պատրաստվում է խորհրդարան մտնելուն.«Հրապարակ» Սուրեն Պապիկյանի խոսնակի համար Տարածքային զարգացման հիմնադրամի փոխտնօրենի հաստիք է բացվել. «Հրապարակ»
Պատրաստ եմ մեկնել Բաքու հայ ռազմագերիների պաշտպանությունը ստանձնելու նպատակով Եղավ այն, ինչ պետք է տեղի ունենար․Արթուր Բաղդասարյան «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցությունը հարգում է ժողովրդի որոշումը Իմ պայքարն այն էր, որ Մեղրի թուրքը ոտք չի դնելու. Մեղրիի գնդի արդեն նախկին հրամանատարը փակագծեր է բացում․iravunk.com Պարտադիր զինծառայության ժամկետը կարող է կրճատվել․iravaban.net Արարատի մարզի Գոռավան գյուղում «օրենքով գող» Մարսոյի գերեզմանի դիմաց տեղի ունեցած մարտաֆիլմ հիշեցնող փոխհրաձգության ու սպանության փաստով նոր մանրամասներ shamshyan.com Սամվել Բաբայանը կնշանակվի՞ պաշտպանության նախարար. «Իրավունք» Կարծո՞ւմ եք ինչ-որ մանդատների համար ենք գնում խորհրդարան, գնում ենք իշխանությունը վերցնելու. Ռոբերտ Քոչարյան.azatutyun.am Շաքարավազի, ձեթի, կարագի, ալյուրի գները սկսել են նվազել․ՄՊՀ Ռոմանոս Պետրոսյանի անդրադարձը Շաքիի ջրվեժի ջրի «սևանալու» կապակցությամբ Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն հայտարարել է Հայաստանի հետ հարաբերությունները կարգավորելու ցանկության մասին. Հայ ժողովուրդը նորից պարտվեց.Սենոր Հասրաթյան Որոշել էի չանդրադառնալ ապօրինի ճանապարհով ձեռք բերված ձայնագրությանը. Դիաննա Գասպարյան Մեր հիվանդները մեր օգնության կարիքն ունեն․բժիշկները դատախազության շենքի մոտ․«Հրապարակ» 2 094 374 500 արժեքով սարքավորումներն ու հումքը ներմուծվելու են Իտալիայից, Թուրքիայից, Ռուսաստանի Դաշնությունից, Լեհաստանից, Էստոնիայից, Չինաստանից և Կորեայից Փաշինյանի բանակցային ստերը, կամ՝ ինչպե՞ս հասանք պատերազմի. «168 ժամ» ՊՆ ազատված պաշտոնյան նվաստացրել է զինվորներին. նախագահի որոշման հետքերով․armlur.am Վանաձորի տեղամասերից մեկում վերահաշվարկի արդյունքում պարզվել է, որ «Հայաստան» դաշինքի ձայները 10 անգամ նվազեցված են եղել Երևանում նռնակ են նետել հասարակական-քաղաքական գործիչ, Հանրապետական կուսակցության անդամ Միհրան Հակոբյանի ավտոմեքենայի ուղղությամբ.shamshyan.com Նիկոլ Փաշինյանն աչքի լույսի պես պիտի պահպանի ԱԺ անցած իր պատգամավորներին․«Հրապարակ»
2021-07-08 10:08:06 2021-07-01 08:06:30 2017-10-20 12:23:59 2021-06-21 09:15:55 2019-01-16 10:09:19 2017-09-02 12:20:34 2021-07-09 08:20:34 2019-11-19 09:27:18 2021-07-09 09:25:21 2019-11-21 09:15:52 2021-07-09 08:55:31 2021-07-08 08:41:56

Ավիատոմսեր գնելու ԱԺ անթափանց, անաուդիտ մեխանիզմը

 

Հայաստանում պետական մարմինների գործուղումների, դրանց համար ծախսվող միջոցների նպատակահարմարության, որքան լինելու, ինչպես տնօրինվելու հարցերը ժամանակ առ ժամանակ մեջտեղ են գալիս, մի կարճ ժամանակ դառնում քննարկման ու շահարկումների առարկա, հետո արագորեն մոռացվում։ Ավիատոմսերը, բիզնես դասի տոմսերի, ԽԾԲ կապերով բնորոշվող գործակալությունների ու անհասկանալի գնումների առումով այս դաշտը կիսամութ անտառի են վերածել։

Դեռևս 2017թ.-ին կառավարությունը որոշում կայացրեց կանոնակարգել ավիատոմսերի գնումների գործընթացները՝ փորձելով լուծել հետևյալ խնդիրները․

  • բոլոր այդ գնումները համապատասխանացնել «Գնումների մասին» օրենքի տառին ու տրամաբանության,
  • ապահովել բյուջետային ծախսերի խնայողությունը,
  • բարձրացնել համապատասխան կառույցների ղեկավարների անձնական պատասխանատվությունը,
  • ապահովել այդ գործընթացների թափանցիկությունը,
  • հնարավորին կրճատել ավիատոմսերի միջին գները` վերահսկելով ավիատոմսի «ինքնարժեքը»։

Դրա համար կառավարությունը իրականացրեց մի քանի կոնկրետ քայլեր.

  • ձևավորեց էլեկտրոնային հարթակ (https://www.govtravel.am), որը միտված է ապահովելու ավիատոմսերի առաջնային շուկայի առաջարկները (այլ կերպ ասած` ավիատոմսերը տրամադրել ինքնարժեքով),
  • ապահովեց տեղեկատվական հարթակ, որտեղ ամեն ամիս պետք է հրապարակվեն տեղեկություններ պետության միջոցներով գնված բոլոր ավիատոմսերի մասին,
  • վերապահեց այդ հարթակի ապահովման գործընթացը իր կողմից վերահսկելի կառույցին:

Այդուհանդերձ, պահպանված են վերահսկողության ավանդական եղանակները, ինչպես նաև ավիատոմսերի ձեռքբերման գործընթացների աուդիտի անցկացումը։

Վերջին երեք ամիսներին թեմային առնչվող հարցումներով Գլոբնյուզը դիմել է ինչպես Վարչապետի աշխատակազմ, այնպես էլ Ազգային ժողով, ֆինանսների նախարարություն, ստացված իրարամերժ պատասխանները բացառելու համար կատարել է կրկնահարցումներ։ Ըստ այդմ, վարչապետի աշխատակազմի և ֆինանսների նախարարության մոտեցումները համընկնում են, համապատասխանում են «Գնումների մասին» օրենքի և այլ օրենքների պահանջներին, ըստ որոնց

  • բոլոր պետական մարմինները պարտավոր են ավիատոմսերի ձեռքբերման համար օգտվել համապատասխան տեղեկատվական կայքից, որտեղ պատվերի պահին կստանան բոլոր առաջարկները և ավիատոմսերի գները,
  • եթե ինչ-ինչ պատճառներով պատվիրատուն մտադիր է ձեռք բերել ավելի բարձր գնով ավիատոմս, ապա դրա համար պարտավոր են գրանցել համապատասխան բացատրություն,
  • բացի դրանից, օրենսդրությունը թույլ է տալիս այդ պետական մարմնին ավիատոմս ձեռք բերել մի այլ մատակարարից, եթե առաջադրվել է ավելի ցածր գին, կամ համապատասխան իրավական ակտով թույլատրված շեղման գին։

Սակայն և այդ դեպքում, պետական մարմինը պարտավոր է պաշտոնական հաշվետվություն ներկայացնել այդ հարթակին՝ գնումները ներառելով համապատասխան ամսվա հաշվետվություններում (տես https://www.govtravel.am/report/), դրանով ապահովելով նաև թափանցիկության պահանջը։

Ըստ մեր հարցումներին ստացված պատասխանների, թափանցիկության ու հաշվետվողականության հետ կապված խնդիրներ են գոյացել։ Ազգային ժողովից ստացված պաշտոնական պատասխաններով փաստացի արձանագրելի է հետևյալը`

  • ԱԺ աշխատակազմը յուրովի է հասկանում ՀՀ օրենսդրական պահանջները և փաստորեն ներդրել է ավիատոմսերի գնման սեփական համակարգ։ Այդ համակարգը, ըստ հարցման պատասխանի, գործում է 2017 թվականի երրորդ եռամսյակից,
  • ԱԺ աշխատակազմի պաշտոնյան ստացել է իրավասություն որոշելու, թե որ ավիատոմսը ունի բարձր կամ ցածր գին և որն է նախընտրելի (ի դեպ, գնառաջարկների ցանկում չի ապահովել պետական էլեկտրոնային հարթակում տվյալ ավիատոմսի համար կողմնորոշիչ գնառաջարկը),
  • Ընտրվել են «4-5 գործակալություններ», որոնցից և հիմնականում գնումներ են կատարում,
  • Գնված ավիատոմսերի վերաբերյալ պաշտոնական հաշվետվություններ ԱԺ դեպքում նախատեսված չեն։

Եզրակացություններ

Չի կարելի չնկատել, որ ԱԺ-ում գործող կարգը չի ենթադրում մրցույթի կազմակերպում ավիատոմսեր մատակարարող ընկերությունների ընտրության համար, և այդ ընկերությունների ցանկը ձևավորվում է միայն աշխատակազմի բարձրաստիճան մեկ պաշտոնյայի որոշմամբ։ Այս հանգամանքը բարձր կոռուպցիոն ռիսկ է պարունակում։ Ոչ մի օրենսդրական կարգ չի նախատեսում, որ որևէ պաշտոնյա ունենա նման իրավասություն։ Ինչպես նաև ոչ մի օրենք չի նախատեսում, որ մեկ պաշտոնյան իրավունք ունենա որոշելու, թե որ տոմսն է ցածր գնով, իսկ որը՝ ոչ։

Նման բարձր կոռուպցիոն ռիսկի պարագայում թվում էր, որ գոնե արդյունավետ վերահսկողություն և թափանցիկություն պետք է ապահովված լիներ։ Սակայն ԱԺ պատասխանների համաձայն՝ ոչ մի հաշվետվություն չի ներկայացվում կառավարության կողմից կանոնակարգված հաշվետվությունների համակարգ, ավելին` ոչ էլ որևէ այլ տեղ։

Չնայաց ԱԺ դեպքում ավիատոմսը «գնում չհամարվող ծախս է» դիտարկում, այնուամենայնիվ նա յուրովի կազմակերպում է գնման գործընթաց։ Նման գնման գործընթացը, որը չի համապատասխանում իրավական ակտով սահմանված դրույթներին, չունի վերահսկողություն, թափանցիկություն, հաշվետվողականություն հանրության համար, չի կարող բացառել կոռուպցիոն ռիսկը։

Հետաքրքրական է նաև այն փաստը, որ ոչ մի մարմնի կողմից աուդիտի չեն ենթարկվել զգալի բյուջետային ծախսեր ենթադրող ավիատոմսերի ձեռքբերումները՝ ներքին և արտաքին վերահսկողական մարմինների կողմից անփութությա՞ն, աչքակապությա՞ն, թե՞ այլ պատճառով...

ԱԺ աշխատակիցների և պատգամավորների համար ավիատոմսերի փաստացի ձեռքբերման գների և պետության կողմից սահմանված հարթակում հնարավոր միջին գների համեմատությամբ ստացվում է, որ ամեն մեկ տոմսի միջին գինը կազմում է մոտ 330,000 դրամ, այն դեպքում երբ govtravel.am/report պաշտոնական հաշվետվություններից ստանում ենք միջին գիտը մեկ տոմսի համար շուրջ 200,000 դրամ:

Իհարկե, «միջին գին» հասկացությունը կարող է վիճարկվել, սակայն փաստը մնում է փաստ, որ արդեն 3-րդ տարին ԱԺ աշխատակազմը խուսափում է կամ չի ցանկանում, կամ չգիտի, որ պետք է համահունչ աշխատի կառավարության քաղաքականության և օրենքների (դրանցից բխող այլ իրավական ակտերի) տրամաբանությանը։

ԱԺ-ի աշխատակազմից ստացված պաշտոնական պատասխանից ձևավորել ենք հետևյալ աղյուսակը։

Տոմսերի քանակը Գումարը Միջին գինը Վերջին եռամսյակի միջին գինը
2016 369 117,173,391.00 317,543.07 323,513.52
2017 338 149,600,672.00 442,605.54 289,050.24
2018 357 128,761,597.00 360,676.74 359,489.44
2019

(1, 2 և 3 եռամսյակները)
451 143,249,010,00 317,625.30 333,320.02

Այսինքն, փաստացի, ԱԺ-ում պետական բյուջեի հաշվին ձեռք բերված տոմսերի արժեքը գրեթե 30%-ով ավելի բարձր է, որի ծախսը կազմում է 451x(330000-200000)= 58,630,000 դրամ, որը կարող էր ուղղվել, օրինակ, նույն ապրիլյան պատերազմի զոհերի ընտանիքներին: Որևէ պատճառաբանություն կամ տրվող բացատրություն կոռուպցիոն ռիսկն այս ամենում չի կարող բացառել:

Եվ քանի որ ԱԺ աշխատակազմի համապատասխան պաշտոնյան մինչ օրս չի ուսումնասիրել այս իրականությունը, ու ոչինչ չի արվել ԱԺ-ում ավիատոմսերի գնման համակարգը օրենսդրությանը, տրամաբանությանը և բյուջետային ծախսերի նվազեցմանը համապատասխանեցնելու ուղղությամբ, կարող ենք ենթադրել, որ այդքան էլ մտադրված չէ նման խնդիրներ լուծել, թեև հենց նա է ստացել, չգիտես որ օրենքով, իրավունք լինել գնորդը, գին ընտրողը և վերահսկողը։

Պետական միջոցների փոշիացումը, վատնումը կոռուպցիա է, իսկ պատասխանատվության բացակայությո՞ւնը, արդյունավետության ցածր մակարդա՞կը, մասնագիտական անհամապատասխանությո՞ւնը...։ Կոռուպցիոն ռիսկեր կան այն բոլոր տեղերում, որտեղ բացակայում են թափանցիկությունը և առաջ գալիս օրենքների յուրովի մեկնաբանություններ կամ դրանց անտեսում։

ԳլոբՆյուզի վերլուծական խումբ