Այսօր՝ 2019-11-20 | RSS | FACEBOOK

Ամերիկացիները կարող են գնալ կենսաբանական լաբորատորիաներ այնքան և նույն ճանապարհով, ինչպես Ռուսաստանի ներկայացուցիչները. Փաշինյանի արձագանքը «Ռոսիյսկայա գազետա»-ին ԱՄՆ կոնգրեսականները կոչ են անում հավասարաչափ ռազմական օգնություն տրամադրել Հայաստանին ու Ադրբեջանին․ «Ամերիկայի ձայն» Ես նախընտրում եմ ղարաբաղյան հարցում խոսել իմ սեփական բանաձևերով, այլ ոչ թե իմ նախորդների. Փաշինյան Դիարբեքիրի կիսավեր հայկական եկեղեցին ոչնչանալու վտանգի տակ է. էրմենիհաբեր Սիրիայում հայերի ճակատագիրը. Փաշինյանն արձագանքել է ռուս լրագրողի հարցին Էրդողանն անդրադարձել է ԱՄՆ Սենատում Հայոց ցեղասպանության բանաձևի վրա դրված վետոյին Ուշադիր նայեք ինձ և ասեք՝ ես նմա՞ն եմ ինչ-որ մեկի վերամարմնավորմանը. Փաշինյանի պատասխանը՝ իրեն Տեր-Պետրոսյանի ռեինկարնացիա համարելու ռուս լրագրողի հարցին Արտակարգ կամ կանխատեսելի. երբ հարսանիքն ավարտվում է ծեծկռտուքով Ավտովթարներից զոհերի թիվն աճում է. համալիր լուծումներ են անհրաժեշտ ՊԵԿ-ը հարցաքննել է Ծառուկյանի իտալացի գործընկերոջը. «Հրապարակ» Գարեգին Նժդեհը նա է, ով ապագա մարշալ Բաղրամյանի հետ կռվել է իր հայրենիքի համար. վարչապետ Փաշինյանի պատասխանը «Նովոռոսիա»-ին Ֆուտ­բո­լա­յին խայ­տա­ռա­կու­թյան քա­ղա­քա­կան «նրբե­րանգ­նե­րը». ՀՖՖ-ում դեմարշ է իրականացվում Վանեցյանի դեմ. «Փաստ» Սյունիքի նախկին մարզպետ Սուրիկ Խաչատրյանին կկալանավորեն «Վերնատունը» համաժողով կանի Արցախում. Նրանք կաջակցեն Վիտալի Բալասանյանին. «Ժամանակ» Ինչո՞վ կավարտվի «Իմ քայլը»-ԲՀԿ սագան. «Հրապարակ» Հայաստանում հեռարձակվող ռուսական հեռուստաալիքները՝ «խոշորացույցի» ներքո. «Փաստ» Անառողջ մթնոլորտ՝ առողջապահության ոլորտում․ «Իմ քայլում» լուրջ տարաձայնություններ կան. «Ժողովուրդ» Ժամանակին դրամաշնորհային ծրագրերում ներգրավված ԱԺ մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալը ոգևորված աշխատում է հայագիտական առարկաների դասավանդման դեմ. «Փաստ» Իմքայլականները զգուշորեն են իրականացրել օպերացիան, որ ջերմուկցիների հետ փակ հանդիպմանը բնապահպանները չմասնակցեն. «Հրապարակ» Սերժ Սարգսյանը երբևէ ուղղակի կամ անուղղակի շփում չի ունեցել հիշյալ անձնավորության հետ. ՀՀ երրորդ նախագահի գրասենյակ
15 ոսկե, 17 արծաթե և 2 բրոնզե մեդալ. երբ գորգին 8-13 տարեկաններն են Սևանա լիճ ավելի քան 2 միլիարդ դրամ պետական միջոց են «լցրել ջուրը». որտե՞ղ է մանրաձուկը և ովքե՞ր էր մեղավորները Ֆելիքս Ցոլակյանը ներայացնում է իր հրաժարակա՞նը Բացառիկ տեսանյութ. «Օպելը» դիտավորյալ բախվում է զինակոչիկներին ուղեկցող ՃՈ ավտոմեքենային, վերջինս գլորվում է ձորը. տեսանյութ Թուրք զինվորները նկարահանել են, թե ինչպես են Սիրիայի հյուսիսում սպանում քրդերին (տեսանյութ) Պատասխան «Արմենիա» բժշկական կենտրոնում երեխային կորցրած Հայկուհի Խաչատրյանի հրապարակային հայտարարություններին Սևակ Առաքելյանի 27 վայրկյան անց նոկաուտը ադրբեջանցուն (տեսանյութ) Ադրբեջանցի պատմաբան Այրապետովը ծայրաստիճան ստորացնում է Նժդեհի անձն ու նրա ազգանվեր գործունեությունը. որտե՞ղ է արձագանքը Արցախի հարցում տհաճ անակնկալներ են սպասվում Եվրապառլամենտի զեկույցներում. «Հրապարակ» 4-ամյա թաթար հրաշամանուկը 40 այբուբեն է սովորել, այդ թվում՝ հայերեն - տեսանյութ Վարչապետի գաղտնի հանձնարարականով նախարարների աշխատավարձը կրկնապատկվել է. hetq.am Փոխգնդապետին ծեծի ենթարկած նախկին փոխմարզպետի փաստաբանը՝ Վայոց Ձորի նորանշանակ մարզպետ Կենդանիների հանդեպ դաժան վերաբերմունքը քրեականացվեց ԱԺ նախկին նախագահ Արա Բաբլոյանին կկալանավորե՞ն «Ձեզ մի քիչ ծանր պահեք, պարոնայք». Արմեն Աշոտյանը՝ իշխանություններին Մեքենաների ներկրման հարկերը 3-5 տարով նվազեցնելու առաջարկ Լուսավոր Հայաստանից.shantnews.am Գագիկ Խաչատրյանի կալանքը երկարաձգվեց. դատարանը բավարարեց ԱԱԾ միջնորդությունը․ Tert.am Սլովակիայի արտգործնախարարը ակնկալում է հյուրընկալել Հայաստանի ու Ադրբեջանի իր գործընկերներին Իտալացի պատգամավորը գետնին է նետել թուրքական դրոշով շոկոլադի տուփը (տեսանյութ) Ողջ ճշմարտությունը «Հաց բերողի» մահվան հանգամանքների մասին․ Արփինե Հովհաննիսյան
2019-11-19 10:16:17 2018-02-17 11:45:51 2017-10-20 12:23:59 2018-03-16 10:48:17 2019-01-16 10:09:19 2017-09-02 12:20:34 2019-11-20 11:06:50 2019-11-19 09:27:18 2019-11-13 11:40:48 2019-11-07 11:11:17 2019-11-14 11:55:22 2019-11-08 11:02:08

Ավիատոմսեր գնելու ԱԺ անթափանց, անաուդիտ մեխանիզմը

 

Հայաստանում պետական մարմինների գործուղումների, դրանց համար ծախսվող միջոցների նպատակահարմարության, որքան լինելու, ինչպես տնօրինվելու հարցերը ժամանակ առ ժամանակ մեջտեղ են գալիս, մի կարճ ժամանակ դառնում քննարկման ու շահարկումների առարկա, հետո արագորեն մոռացվում։ Ավիատոմսերը, բիզնես դասի տոմսերի, ԽԾԲ կապերով բնորոշվող գործակալությունների ու անհասկանալի գնումների առումով այս դաշտը կիսամութ անտառի են վերածել։

Դեռևս 2017թ.-ին կառավարությունը որոշում կայացրեց կանոնակարգել ավիատոմսերի գնումների գործընթացները՝ փորձելով լուծել հետևյալ խնդիրները․

  • բոլոր այդ գնումները համապատասխանացնել «Գնումների մասին» օրենքի տառին ու տրամաբանության,
  • ապահովել բյուջետային ծախսերի խնայողությունը,
  • բարձրացնել համապատասխան կառույցների ղեկավարների անձնական պատասխանատվությունը,
  • ապահովել այդ գործընթացների թափանցիկությունը,
  • հնարավորին կրճատել ավիատոմսերի միջին գները` վերահսկելով ավիատոմսի «ինքնարժեքը»։

Դրա համար կառավարությունը իրականացրեց մի քանի կոնկրետ քայլեր.

  • ձևավորեց էլեկտրոնային հարթակ (https://www.govtravel.am), որը միտված է ապահովելու ավիատոմսերի առաջնային շուկայի առաջարկները (այլ կերպ ասած` ավիատոմսերը տրամադրել ինքնարժեքով),
  • ապահովեց տեղեկատվական հարթակ, որտեղ ամեն ամիս պետք է հրապարակվեն տեղեկություններ պետության միջոցներով գնված բոլոր ավիատոմսերի մասին,
  • վերապահեց այդ հարթակի ապահովման գործընթացը իր կողմից վերահսկելի կառույցին:

Այդուհանդերձ, պահպանված են վերահսկողության ավանդական եղանակները, ինչպես նաև ավիատոմսերի ձեռքբերման գործընթացների աուդիտի անցկացումը։

Վերջին երեք ամիսներին թեմային առնչվող հարցումներով Գլոբնյուզը դիմել է ինչպես Վարչապետի աշխատակազմ, այնպես էլ Ազգային ժողով, ֆինանսների նախարարություն, ստացված իրարամերժ պատասխանները բացառելու համար կատարել է կրկնահարցումներ։ Ըստ այդմ, վարչապետի աշխատակազմի և ֆինանսների նախարարության մոտեցումները համընկնում են, համապատասխանում են «Գնումների մասին» օրենքի և այլ օրենքների պահանջներին, ըստ որոնց

  • բոլոր պետական մարմինները պարտավոր են ավիատոմսերի ձեռքբերման համար օգտվել համապատասխան տեղեկատվական կայքից, որտեղ պատվերի պահին կստանան բոլոր առաջարկները և ավիատոմսերի գները,
  • եթե ինչ-ինչ պատճառներով պատվիրատուն մտադիր է ձեռք բերել ավելի բարձր գնով ավիատոմս, ապա դրա համար պարտավոր են գրանցել համապատասխան բացատրություն,
  • բացի դրանից, օրենսդրությունը թույլ է տալիս այդ պետական մարմնին ավիատոմս ձեռք բերել մի այլ մատակարարից, եթե առաջադրվել է ավելի ցածր գին, կամ համապատասխան իրավական ակտով թույլատրված շեղման գին։

Սակայն և այդ դեպքում, պետական մարմինը պարտավոր է պաշտոնական հաշվետվություն ներկայացնել այդ հարթակին՝ գնումները ներառելով համապատասխան ամսվա հաշվետվություններում (տես https://www.govtravel.am/report/), դրանով ապահովելով նաև թափանցիկության պահանջը։

Ըստ մեր հարցումներին ստացված պատասխանների, թափանցիկության ու հաշվետվողականության հետ կապված խնդիրներ են գոյացել։ Ազգային ժողովից ստացված պաշտոնական պատասխաններով փաստացի արձանագրելի է հետևյալը`

  • ԱԺ աշխատակազմը յուրովի է հասկանում ՀՀ օրենսդրական պահանջները և փաստորեն ներդրել է ավիատոմսերի գնման սեփական համակարգ։ Այդ համակարգը, ըստ հարցման պատասխանի, գործում է 2017 թվականի երրորդ եռամսյակից,
  • ԱԺ աշխատակազմի պաշտոնյան ստացել է իրավասություն որոշելու, թե որ ավիատոմսը ունի բարձր կամ ցածր գին և որն է նախընտրելի (ի դեպ, գնառաջարկների ցանկում չի ապահովել պետական էլեկտրոնային հարթակում տվյալ ավիատոմսի համար կողմնորոշիչ գնառաջարկը),
  • Ընտրվել են «4-5 գործակալություններ», որոնցից և հիմնականում գնումներ են կատարում,
  • Գնված ավիատոմսերի վերաբերյալ պաշտոնական հաշվետվություններ ԱԺ դեպքում նախատեսված չեն։

Եզրակացություններ

Չի կարելի չնկատել, որ ԱԺ-ում գործող կարգը չի ենթադրում մրցույթի կազմակերպում ավիատոմսեր մատակարարող ընկերությունների ընտրության համար, և այդ ընկերությունների ցանկը ձևավորվում է միայն աշխատակազմի բարձրաստիճան մեկ պաշտոնյայի որոշմամբ։ Այս հանգամանքը բարձր կոռուպցիոն ռիսկ է պարունակում։ Ոչ մի օրենսդրական կարգ չի նախատեսում, որ որևէ պաշտոնյա ունենա նման իրավասություն։ Ինչպես նաև ոչ մի օրենք չի նախատեսում, որ մեկ պաշտոնյան իրավունք ունենա որոշելու, թե որ տոմսն է ցածր գնով, իսկ որը՝ ոչ։

Նման բարձր կոռուպցիոն ռիսկի պարագայում թվում էր, որ գոնե արդյունավետ վերահսկողություն և թափանցիկություն պետք է ապահովված լիներ։ Սակայն ԱԺ պատասխանների համաձայն՝ ոչ մի հաշվետվություն չի ներկայացվում կառավարության կողմից կանոնակարգված հաշվետվությունների համակարգ, ավելին` ոչ էլ որևէ այլ տեղ։

Չնայաց ԱԺ դեպքում ավիատոմսը «գնում չհամարվող ծախս է» դիտարկում, այնուամենայնիվ նա յուրովի կազմակերպում է գնման գործընթաց։ Նման գնման գործընթացը, որը չի համապատասխանում իրավական ակտով սահմանված դրույթներին, չունի վերահսկողություն, թափանցիկություն, հաշվետվողականություն հանրության համար, չի կարող բացառել կոռուպցիոն ռիսկը։

Հետաքրքրական է նաև այն փաստը, որ ոչ մի մարմնի կողմից աուդիտի չեն ենթարկվել զգալի բյուջետային ծախսեր ենթադրող ավիատոմսերի ձեռքբերումները՝ ներքին և արտաքին վերահսկողական մարմինների կողմից անփութությա՞ն, աչքակապությա՞ն, թե՞ այլ պատճառով...

ԱԺ աշխատակիցների և պատգամավորների համար ավիատոմսերի փաստացի ձեռքբերման գների և պետության կողմից սահմանված հարթակում հնարավոր միջին գների համեմատությամբ ստացվում է, որ ամեն մեկ տոմսի միջին գինը կազմում է մոտ 330,000 դրամ, այն դեպքում երբ govtravel.am/report պաշտոնական հաշվետվություններից ստանում ենք միջին գիտը մեկ տոմսի համար շուրջ 200,000 դրամ:

Իհարկե, «միջին գին» հասկացությունը կարող է վիճարկվել, սակայն փաստը մնում է փաստ, որ արդեն 3-րդ տարին ԱԺ աշխատակազմը խուսափում է կամ չի ցանկանում, կամ չգիտի, որ պետք է համահունչ աշխատի կառավարության քաղաքականության և օրենքների (դրանցից բխող այլ իրավական ակտերի) տրամաբանությանը։

ԱԺ-ի աշխատակազմից ստացված պաշտոնական պատասխանից ձևավորել ենք հետևյալ աղյուսակը։

Տոմսերի քանակը Գումարը Միջին գինը Վերջին եռամսյակի միջին գինը
2016 369 117,173,391.00 317,543.07 323,513.52
2017 338 149,600,672.00 442,605.54 289,050.24
2018 357 128,761,597.00 360,676.74 359,489.44
2019

(1, 2 և 3 եռամսյակները)
451 143,249,010,00 317,625.30 333,320.02

Այսինքն, փաստացի, ԱԺ-ում պետական բյուջեի հաշվին ձեռք բերված տոմսերի արժեքը գրեթե 30%-ով ավելի բարձր է, որի ծախսը կազմում է 451x(330000-200000)= 58,630,000 դրամ, որը կարող էր ուղղվել, օրինակ, նույն ապրիլյան պատերազմի զոհերի ընտանիքներին: Որևէ պատճառաբանություն կամ տրվող բացատրություն կոռուպցիոն ռիսկն այս ամենում չի կարող բացառել:

Եվ քանի որ ԱԺ աշխատակազմի համապատասխան պաշտոնյան մինչ օրս չի ուսումնասիրել այս իրականությունը, ու ոչինչ չի արվել ԱԺ-ում ավիատոմսերի գնման համակարգը օրենսդրությանը, տրամաբանությանը և բյուջետային ծախսերի նվազեցմանը համապատասխանեցնելու ուղղությամբ, կարող ենք ենթադրել, որ այդքան էլ մտադրված չէ նման խնդիրներ լուծել, թեև հենց նա է ստացել, չգիտես որ օրենքով, իրավունք լինել գնորդը, գին ընտրողը և վերահսկողը։

Պետական միջոցների փոշիացումը, վատնումը կոռուպցիա է, իսկ պատասխանատվության բացակայությո՞ւնը, արդյունավետության ցածր մակարդա՞կը, մասնագիտական անհամապատասխանությո՞ւնը...։ Կոռուպցիոն ռիսկեր կան այն բոլոր տեղերում, որտեղ բացակայում են թափանցիկությունը և առաջ գալիս օրենքների յուրովի մեկնաբանություններ կամ դրանց անտեսում։

ԳլոբՆյուզի վերլուծական խումբ